Ogród Miejski w Tczewie powstał w 2022 roku jako wspólna inicjatywa Fundacji To i Co, Urzędu Miejskiego w Tczewie oraz firmy Flex. Projekt został zainicjowany dzięki grantowi Up Foundation, który zapewniał finansowanie na 12 miesięcy.
Miał być więc projektem na jeden sezon.
Stał się miejscem, które żyło przez cztery sezony – od 2022 do 2025 roku.
Przedłużenie życia Ogrodu nie było efektem kolejnego dużego finansowania. Było możliwe dzięki ogromnemu zaangażowaniu wolontariuszy, społecznych ogrodników, nauczycieli, edukatorów, partnerów oraz ludzi dobrej woli i otwartych serc. Ludzie dokładali swój czas, wiedzę, pracę, materiały i pomysły.
Z czasem Ogród przestał być po prostu projektem. Stał się wspólną przestrzenią mieszkańców – miejscem spotkań, nauki, odpoczynku, działania i budowania relacji.
4
sezony
150
spotkań i wydarzeń
500
osób w
1. roku
180
osób na otwarciu
Działania 2022–2025
Przez cztery sezony w Ogrodzie Miejskim odbyło się 105 spotkań i wydarzeń. Ich charakter był bardzo różny – od kameralnych, weekendowych spotkań rodzinnych w swobodnej formule, przez tematyczne warsztaty dla dzieci i dorosłych, aż po duże wydarzenia angażujące mieszkańców całego miasta.
Frekwencja również była różna. W deszczowe czy chłodniejsze dni w kameralnych spotkaniach uczestniczyły 3–4 osoby, podczas gdy największe wydarzenia gromadziły dziesiątki, a nawet setki uczestników. W otwarciu Ogrodu wzięło udział około 180 osób. W pierwszym roku przez Ogród przewinęło się około 500 osób – później przestaliśmy już liczyć.
Obok regularnych spotkań i warsztatów realizowaliśmy również większe, nazwane projekty i wydarzenia. Najważniejsze z nich to:
Kiełkuj z nami – akcja dla szkół i przedszkoli, zachęcająca do przygotowywania własnych rozsad i poznawania roślin od nasiona do sadzonki
Dzień Pustej Klasy – szkolne zajęcia prowadzone pod chmurką, podczas których ogród stawał się naturalną klasą
Eko-Wakacje 2025 – wakacyjne działania łączące swobodną naukę w zieleni, poznawanie lokalnej przyrody, eksperymenty i aktywność społeczną
Gra miejska „Drzewa dla Tczewa” – poznawanie miejskiej przyrody poprzez ruch, zabawę i odkrywanie drzew oraz zielonych miejsc Tczewa
Cztery Żywioły – ścieżka edukacji ekologicznej i aktywistycznej – dzieci i młodzież badały tczewskie ekosystemy, prowadziły obserwacje i eksperymenty, a następnie wychodziły do miasta, rozmawiając z mieszkańcami o ważnych kwestiach środowiskowych
Program był skierowany do szkół i przedszkoli, rodzin oraz dorosłych mieszkańców. Organizowaliśmy zajęcia przyrodnicze, ogrodnicze, kulinarne i praktyczne, m.in. warsztaty dotyczące naturalnych maceratów. Zapraszaliśmy również ekspertów z różnych dziedzin – m.in. botaniki, dendrologii, zielarstwa, mykologii i ornitologii.
Wspólnie z Migrant Info Point Tczew wykorzystywaliśmy pracę w ogrodzie jako sposób na integrację nowych mieszkańców miasta.
Ogród był również przestrzenią dla gości, zewnętrznych inicjatyw i ciekawych pól współpracy. Gościliśmy m.in. Słowiański Zielnik, Sianko, Miasto Botaniczne, Teatr Miejsca – teatr rowerowy oraz Fundację Uważni. Odbyły się tu także Rowerowy Świetlik 2022 i Zlot Rowerów Cargo 2022.
Nawiązywaliśmy współpracę również poza samym Ogrodem. Pomagaliśmy przy tworzeniu Zielonej Strefy przy Przystani na tczewskim bulwarze, a w 2025 roku włączyliśmy się w Narodowe Czytanie „Kochanowski”.
Współpracowaliśmy także z Zakładem Doświadczalnym Oceny Odmian (ZDOO) w Lisewie Malborskim, który przekazał nam cebulki tulipanów. Dzięki tej współpracy powstała później duża rabata tulipanów i narcyzów.
Co powstało w ogrodzie
Przez cztery lata mieszkańcy nie tylko uczestniczyli w wydarzeniach – wspólnie tworzyli miejsce. W Ogrodzie powstały m.in.:
- żywe tipi z wierzby,
- 8 skrzynek uprawowych,
- zielnik,
- nasadzenia jabłoni i czereśni,
- duża rabata tulipanów i narcyzów,
- strefa chill z hamakami i slackline’em,
- strefa ogniskowa z misą i ławkami.
Zaangażowanie całej ogrodowej społeczności zostało również docenione podczas Gali Wolontariatu, gdzie ekipa Ogrodu Miejskiego otrzymała wyróżnienie.
Odbiorcy
Ogród był przestrzenią międzypokoleniową i otwartą na różne grupy mieszkańców. Z działań korzystały:
- Szkoła Podstawowa nr 11 im. Mikołaja Kopernika w Tczewie
- Szkoła Podstawowa nr 4 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Tczewie
- Szkoła Podstawowa nr 7 im. Stanisława Staszica w Tczewie
- Szkoła Podstawowa nr 12 im. Bronisława Malinowskiego w Tczewie
- Przedszkole Niepubliczne „Jodełka” w Tczewie
- Centrum Kształcenia Zawodowego NAUKA Tczew
- Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Września 1939 r. w Lisewie Malborskim
- Świetlica Oaza
- Świetlica Zatorze
Przez cztery lata bardzo wyraźnie widzieliśmy, że mieszkańcy potrzebują takiego miejsca. Dzieci mogły uczyć się poprzez doświadczenie, rodziny wspólnie spędzać czas, a dorośli rozwijać zainteresowania, zdobywać praktyczną wiedzę i spotykać się z innymi.
Ogród łączył więc edukację, naturę, odpoczynek, integrację i aktywność społeczną.
Co dalej?
W sezonie 2026 Ogród Miejski odpoczywa i czeka na kolejny rozdział.
Po czterech intensywnych sezonach potrzebuje chwili oddechu, ale przede wszystkim potrzebuje ludzi, którzy będą chcieli go dalej tworzyć.
Bo historia Ogrodu pokazuje coś ważnego:
Miał działać przez rok.
Działał przez cztery sezony.
Odbyło się w nim 105 spotkań i wydarzeń.
W pierwszym roku odwiedziło go około 500 osób.
Największe wydarzenie zgromadziło około 180 osób.
Powstała infrastruktura, społeczność i sieć partnerstw.
I nie stało się to dlatego, że przez cztery lata płynęło do Ogrodu stałe finansowanie. Stało się tak dlatego, że ludziom zależało.
Dziś mamy nadzieję, że znajdzie się kolejna grupa mieszkańców, wolontariuszy, edukatorów i społecznych ogrodników, która będzie miała siły, pomysły i serce, żeby dać temu miejscu kolejne lata.
Bo cztery sezony pokazały nam jednoznacznie: Ogród Miejski ma ogromny potencjał. I jest potrzebny mieszkańcom Tczewa.
